رویکردهای تربیتی

رویکرد تربیتی مهدا

تربیت، فرایندِ تعاملیِ زمینه‌سازِ تعالی متربیان، جهت تحقق آگاهانه و اختیاری مراتب حیات طیبه در همه ابعاد [1] است. یافته‎های علمی نوین نیز انسان را موجودی هدفمند دانسته و سعادت او را در گرو هدف‎گذاری‎های انتخابگرایانه‎ و ارزش‎مدار و انتخاب محیط‎های سازمانی و اجتماعی مقوم این ارزش‎ها [2] برمی‎شمرند. هدف کلی از تعلیم و تربیت دینی در مهدا آن است تا در سایه‌ی آشنایی با خالق هستی، نظام معارف اسلامی (در حوزه‌های عقاید، اخلاق، و احکام)، سیره‌ی پیشوایان دینی و آیات نورانی قرآن کریم، بستری غنی برای التزام آگاهانه و انتخابگرایانه به احکام و ارزش‌های دینی فراهم آید. از این رهگذر، دانش‌آموزان می‌توانند با بهره‌گیری از ظرفیت‌های انسان‌ساز و تمدن‌ساز دین مبین اسلام، الگوها و اهدافی ارزشمند برای سبک زندگی و هویت فردی و اجتماعی خود برگزیده و برای تعالی خویش و حل پاره‌ای از مسائل دنیای امروز نقش‌آفرین و ارزش‌آفرین باشند.
براساس سند تحول بنیادین، تربیت دربردارنده‌ی شش ساحت است که مشتمل بر ساحت تربیت اعتقادی، عبادی و اخلاقی، ساحت تربیت علمی و فناوری، ساحت تربیت اجتماعی و سیاسی، ساحت تربیت اقتصادی و حرفه‌ای، ساحت تربیت زیستی و بدنی، و ساحت تربیت زیبایی‌شناختی و هنری می‌باشد. مهدا امکان بالندگی دانش‌آموزان در تمامی این ساحت‌ها را فراهم آورده و در پی رویکردی یکپارچه به تربیت، ضمن توجه متوازن به همه‌ی حوزه‌ها است. ازآنجاکه تعلیم‌وتربیت درهم تنیده‌اند، مهدا می‌کوشد آموزش‌و‌پرورش در تمامی دروس و حوزه‌ها به شیوه‌های متنوع جاری‌سازی گردد.
در حوزه‌ی تربیتِ دینی، تلاش مهدا بسترسازی مؤثر برای خودشناسی، خداشناسی و دین شناسیِ دانش‌آموزان است. در این مسیر، از ابتدای همراهی با امانات الهی در دوره پیش‌دبستانی، تا سال پایانی در دوره‌ی پیش‌دانشگاهی (پایه دوازدهم)، رویکردهای آموزشی و پرورشی متنوعی، معطوف به ویژگی‌های‌های فردی و جمعی دانش‌آموزان، طراحی گردیده است. از آنجاکه در مهدا تعلیم بستری برای تربیت در نظر گرفته می‌شود، آموزه‌های دینی در دل بسیاری از دروس و در شئون مختلف زندگی دانش‌آموزان در مدرسه، به شیوه‌های مقتضی و مؤثر جاری هستند. لیکن به صورت اخص، دروس قرآن، هدیه‌های آسمانی، و دین و زندگی، در پایه‌ها و مقاطع تحصیلی مختلف، با شیوه‌های نوآورانه و متنوع، متناسب با ویژگی‌های نسلی و رشدی، زیر نظر خبرگان و اساتید متخصص و متعهد تدریس می‌گردد. همچنین، دروس آداب و اخلاق اسلامی و مهارت‌های زندگی در دبستان، از دیگر دروسی هستند که مهدا مبدع در طراحی و ارائه‌ی آن‌ها بوده و مبانی این دروس و شیوه انتقال آن‌ها در کارگروهی متشکل از متخصصین در حوزه‌های دینی، هنرهای خلاق و نمایشی، نویسندگی و روان‌شناسی تدوین گردیده است. در سال‌های آغازین، همتِ مهدا بر ایجاد انس، محبت، و معرفت فراگیران نسبت به پروردگار عالمیان، دین و اولیاء الهی است. بر‌این‌اساس آموزش مناسک دینی چون نماز در بستری مهربانانه، با حضور فعال مربیان و معلمان صورت می‌پذیرد. در ادامه و در مقاطع بالاتر، رویکرد معرفتی و شناختی در کنار محبت و الگوپذیری، مورد توجه بیشتر قرار می‌گیرد.
همچنین، مهدا می کوشد در قالب تشکل‎هایی نظیر “باشگاه دانش آموزان مهدا”، “باشگاه مادران مهدا” و “کانون دانش آموختگان مهدا”، بستر مناسبی برای تجربه و آزمودنِ آموزه‌ها فراهم آورد. به این ترتیب، از طریق فعالیت دینی و اجتماعی (نظیر برگزاری نشست‌های معرفتی و سیر مطالعاتی، اردوهای زیارتی و تفریحی و فعالیت‌های خیریه) بذر معرفت، مسئولیت‌پذیری و کنشگری اجتماعی در نهاد دانش‌آموزان ریشه دوانده، تدریجا برومند گشته و ظرفیت خدمت به اسلامِ عزیز، امت و میهن اسلامی و انسانیت آرام آرام رنگ فعلیت به خود می‌گیرد.
ما در مهدا حضرت رب‌العامین را مربی حقیقی بشر و عالمیان دانسته، با استعانت از ذات احدیت و در سایه‌ی توجهات حضرت ولی‌عصر (عجل الله تعالی فرجه الشریف) می‌کوشیم با یاری یکدیگر، گامی در عرصه تعلیم و تربیت خویش و فرزندان ایران عزیز برداریم. تربیت در مهدا محصول تلاش و مشارکت هم‌افزایانه‌ی خانواده‌ها، مدرسه و دانش‌آموزان، با محوریت اثرگذاری خانواده بر فرایند تعلیم و تربیت است. از‌این‌رو، نقش اولیاء و دانش‌آموزان در تعلیم و تربیت بنیادین بوده و نیازمند حضور فعال و کنشگری مؤثر آنان است. در مهدا آراء همه اعضاء محترم شمرده شده و از حمایت‌های ایشان برای تحقق اثربخش امر خطیر تعلیم و تربیت بهره گرفته می‌شود، رویکردی که هم در متون علمی نوین[3] و هم اسناد بالادستی آموزش‌و‌پرورش، در طراحی مدارسِ تراز مورد توجه روزافزون است.
_____________________________
[1]  مبانی نظری سند تحول بنیادین، 1390.
[2] Martela, F. (2023). Self-determination theory as the science of eudaimonia and good living: Promoting the better side of human nature (pp. 309-324). Oxford University Press.
[3] Ryan, Richard M., and others, ‘Education as Flourishing: Self-Determination Theory in Schools as They Are and as They Might Be’, in Richard M. Ryan (ed.), The Oxford Handbook of Self-Determination Theory (2023; online edn, Oxford Academic, 23 Feb.